คนที่นอนหลับเพียงสี่ชั่วโมงก็เพียงพอ (The people who only need four hours’ sleep)
(เจาะลึกพันธุกรรมและเบื้องหลังของกลุ่มคนที่นอนน้อยกว่าคนทั่วไปแต่ร่างกายยังคงปกติ พร้อมความหวังใหม่ในการพัฒนาทางการแพทย์)
บางคนสามารถนอนหลับได้น้อยอย่างน่าอัศจรรย์และไม่มีปัญหาใดๆ แต่การจะบอกว่าคุณเป็นหนึ่งในคนกลุ่มนั้นหรือไม่นั่นเป็นเรื่องยาก
สำหรับ เอมี พิวจ์ เบอร์นาร์ด (Aimee Pugh Bernard) ศาสตราจารย์ด้านวิทยาภูมิคุ้มกันแห่งมหาวิทยาลัยโคโลราโด เธอมักจะเข้านอนราว 22:00 น. และตื่นนอนตอน 04:30 น. โดยมีความรู้สึกตื่นตัวเต็มที่และไม่สามารถนอนต่อบนเตียงได้ บางครั้งเธอนอนเพียงห้าชั่วโมง แต่สิ่งที่น่าประหลาดใจที่สุดคือ เธอกลับรู้สึกมีพลังงานเต็มเปี่ยมในวันถัดไป สามารถจูงสุนัขไปเดินเล่น ออกกำลังกายที่ยิมอย่างหนักหน่วง และทำงานเสร็จไป 1.5 ชั่วโมงก่อน 08:00 น. เพื่อนๆ ต่างทึ่งในความสามารถที่ทำอะไรได้มากมายด้วยเวลานอนเพียงน้อยนิด แต่สำหรับครอบครัวของเธอแล้ว นี่คือเรื่องปกติธรรมดา
ผู้ใหญ่ทั่วไปอายุ 26-64 ปีต้องการการนอนหลับประมาณ 7 ถึง 9 ชั่วโมงต่อวัน ตามการทบทวนหลักฐานล่าสุดจากมูลนิธิการนอนหลับแห่งชาติของสหรัฐอเมริกา (US National Sleep Foundation)
ความแตกต่างอย่างมากในปริมาณการนอนหลับที่แต่ละคนต้องการยังคงเป็นปริศนามาอย่างยาวนาน ทว่าในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา นักวิทยาศาสตร์ได้ค้นพบว่าพันธุกรรมมีบทบาทสำคัญ ตั้งแต่การกลายพันธุ์ที่หายากในคนอย่างเบอร์นาร์ด ไปจนถึงความหลากหลายทางพันธุกรรมทั่วไปอีกหลายร้อยรูปแบบ
เบาะแสแรกเริ่มและการกลายพันธุ์ทางพันธุกรรม
ในปี 2019 เบอร์นาร์ดได้เรียนรู้ถึงสาเหตุที่เป็นไปได้ของความสามารถพิเศษในการนอนหลับของเธอ ทีมวิจัยจากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย ซานฟรานซิสโก ได้ค้นพบการกลายพันธุ์ทางพันธุกรรมที่เกี่ยวข้องกับระยะเวลาการนอนหลับในมนุษย์ ผู้ที่มียีนนี้จะเข้านอนในเวลาปกติ แต่จะตื่นนอนเร็วมาก มักจะนอนหลับเพียง 4 ถึง 6 ชั่วโมงครึ่งต่อคืน หลังจากส่งตัวอย่างเลือดไปตรวจ เบอร์นาร์ดพบว่าเธอเป็นหนึ่งในผู้ที่มีความผิดปกตินี้
ภาวะทางพันธุกรรมที่หายากนี้เรียกว่า ภาวะนอนหลับน้อยตามธรรมชาติในครอบครัว (Familial natural short sleep – FNSS) นับแต่นั้นมา มีการค้นพบการกลายพันธุ์อื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับ FNSS อีกหลายรายการ
ปริศนาที่ใหญ่ที่สุดประการหนึ่งเกี่ยวกับ FNSS คือ ผู้ที่เป็นโรคนี้ดูเหมือนจะ “ปกติสุขดี” แม้จะนอนน้อย นักชีววิทยาระดับโมเลกุล อิง-ฮุย ฟู (Ying-Hui Fu) หัวหน้าทีมวิจัยระบุว่ากำลังมีการศึกษาเพื่อหาคำตอบในเรื่องนี้อย่างต่อเนื่อง
มีหลักฐานที่น่าสนใจว่าความแปรปรวนทางพันธุกรรมที่เชื่อมโยงกับ FNSS อาจไม่เพียงแต่ทำให้เกิดการนอนหลับสั้นเท่านั้น แต่ยังช่วยปกป้องผู้ที่มีภาวะนี้จากผลกระทบด้านลบ เช่น ปัญหาความบกพร่องด้านความจำ
การทดลองในปี 2019 นำโดยฟู ได้ใส่ยีนกลายพันธุ์ที่เชื่อมโยงกับ FNSS ลงในหนูทดลอง ทีมงานพบว่าหนูที่มีตัวแปรดังกล่าวไม่เพียงแต่นอนหลับน้อยลง แต่ยังดูเหมือนจะได้รับการปกป้องจากความบกพร่องทางความจำ นอกจากนี้ การทดสอบอีกชิ้นยังพบว่าหนูที่มีตัวแปรเหล่านี้มีความเสี่ยงน้อยลงที่จะเป็นโรคอัลไซเมอร์ในเวอร์ชันของหนู
ความแตกต่างในการนอนและการศึกษาฝาแฝด
ในปี 2014 ทีมวิจัยนานาชาติได้ตรวจสอบฝาแฝดชายแท้คู่หนึ่ง ซึ่งแฝดคนหนึ่งมียีนกลายพันธุ์ที่ทำให้นอนหลับสั้น ส่วนอีกคนไม่มี พวกเขาพบว่าแฝดที่มียีนกลายพันธุ์นอนหลับน้อยกว่าพี่น้องของตนประมาณหนึ่งชั่วโมงเป็นประจำ และเมื่อทั้งคู่ถูกทำให้ตื่นติดต่อกันเป็นเวลา 38 ชั่วโมง แฝดผู้มียีนกลายพันธุ์มีข้อผิดพลาดในการปฏิบัติงานน้อยกว่าแฝดอีกคนถึงประมาณ 40%
นักวิจัยยังพบความแตกต่างที่น่าสนใจในรูปแบบการนอน แม้ว่าแฝดผู้มียีนกลายพันธุ์จะนอนน้อยกว่า แต่เขามีช่วงเวลานอนหลับแบบ Non-REM เกือบเท่ากับพี่ชาย ซึ่งรวมถึงการนอนหลับลึก (Slow-wave sleep) ซึ่งอาจหมายความว่าเขาได้รับประโยชน์จากการนอนหลับที่ได้รับมากกว่าในบางแง่มุม
ความฝันเชิงเภสัชกรรม
การวิจัยในด้านนี้ยังคงดำเนินต่อไปและมีความสำคัญอย่างยิ่ง ในอุตสาหกรรมยา มีความหวังว่าวันหนึ่งการค้นพบเกี่ยวกับผู้ที่นอนน้อยเหล่านี้อาจนำไปสู่การพัฒนายารักษาโรคเกี่ยวกับการนอนหลับ หรือช่วยให้บุคลากรทางทหารสามารถปฏิบัติงานได้ด้วยการนอนที่น้อยลง
เพื่อให้บรรลุเป้าหมายดังกล่าว นักวิทยาศาสตร์ไม่เพียงแต่ต้องมีความชัดเจนว่าตัวแปรเหล่านี้ช่วยปกป้องผู้ที่นอนน้อยจากผลกระทบด้านลบหรือไม่ แต่ต้องรู้ด้วยว่าพวกมันทำงานอย่างไร มิฉะนั้นอาจสร้างยาที่มีผลข้างเคียงที่ไม่คาดคิดได้
การกลายพันธุ์ทางพันธุกรรมที่เกี่ยวข้องกับ FNSS เป็นเพียงตัวอย่างส่วนน้อยเท่านั้นที่กำหนดระยะเวลาการนอนหลับ โดยทั่วไปแล้ว ระยะเวลาการนอนหลับของเรามีพันธุกรรมเป็นตัวกำหนดประมาณ 30 ถึง 65% โดยมีการระบุชิ้นส่วนต่างๆ ของจีโนมหลายร้อยส่วนที่มีอิทธิพลต่อระยะเวลาการนอนหลับ
ภาพรวมทางพันธุกรรมและความเสี่ยง
จากการวิเคราะห์ใหม่ที่ตรวจสอบข้อมูลจากผู้ใหญ่เกือบ 650,000 คน พบตัวแปรทางพันธุกรรมประมาณ 244 รูปแบบที่เกี่ยวข้องกับการนอนหลับ หากพิจารณาการกลายพันธุ์ทั่วไปเหล่านี้เพียงตัวเดียว จะส่งผลต่อความแตกต่างของเวลานอนเพียงประมาณหนึ่งนาทีเท่านั้น แต่เมื่อรวมกันแล้ว ผลกระทบอาจสะสมและทำให้เกิดความแตกต่างของเวลานอนได้ราว 20 นาทีสำหรับคนทั่วไป
อย่างไรก็ตาม การมีความเสี่ยงทางพันธุกรรมในการนอนหลับสั้นไม่ได้ส่งผลดีเสมอไป งานวิจัยพบว่าโดยทั่วไปแล้ว ตัวแปรทางพันธุกรรมที่เกี่ยวข้องกับการนอนหลับสั้นนั้นเชื่อมโยงกับความเสี่ยงที่สูงขึ้นของอาการนอนไม่หลับ ความรู้สึกเหนื่อยล้า รวมถึงภาวะสุขภาพจิตและร่างกายอื่นๆ เช่น โรคสมาธิสั้น (ADHD) อาการซึมเศร้า และโรคเบาหวานชนิดที่ 2
การค้นพบเหล่านี้ไม่ได้หมายความว่าการนอนหลับสั้นหรือการมีพันธุกรรมที่เอื้อต่อการนอนหลับสั้นจะเป็นสาเหตุของโรคเหล่านี้โดยตรง แต่หมายความว่าการมีความเสี่ยงทางพันธุกรรมไม่ได้แปลว่าจะได้รับการปกป้องจากความเสี่ยงทั้งหมดเสมอไป
ภาพลวงตาของการคิดว่าตัวเองปกติ
สิ่งที่ทำให้เรื่องนี้ซับซ้อนยิ่งขึ้นคือ แม้แต่ผู้ที่คิดว่าตนเองสามารถทำงานได้อย่างราบรื่นแม้จะนอนน้อย ก็ไม่ได้แปลว่าเป็นผู้ประเมินที่ดีที่สุด
การศึกษาชิ้นหนึ่งพบว่า เมื่อจำกัดเวลาให้ผู้ใหญ่ที่มีสุขภาพดีนอนหลับเพียง 4 ถึง 6 ชั่วโมงต่อคืน ผลการทดสอบการทำงานของสมองและสติปัญญาของพวกเขากลับแย่ลงเรื่อยๆ ทว่าหลังจากผ่านไปสองweeks ผู้เข้าร่วมกลับประเมินตนเองว่ารู้สึกง่วงนอนเพียง “เล็กน้อย” เท่านั้น ความบกพร่องเพิ่มขึ้นทีละน้อยแต่พวกเขากลับไม่ตระหนักถึงความบกพร่องนั้นมากขึ้นเรื่อยๆ
ในระยะยาว การค้นพบทางพันธุกรรมอาจช่วยระบุได้อย่างแม่นยำว่าใครกันแน่ที่นอนน้อยแล้วร่างกายยังคงปกติอย่างแท้จริง และอาจช่วยคัดกรองผู้ที่รู้สึกว่าปกติดีแต่ยังคงมีความเสี่ยงสูงต่อความบกพร่องของร่างกาย
สำหรับเบอร์นาร์ด การได้รู้ว่าเธอพกพาความแปรปรวนพันธุกรรมของ FNSS ช่วยให้เธอรู้สึกโล่งใจ ในฐานะนักวิทยาศาสตร์ เธอทราบดีว่ามีความแตกต่างทางธรรมชาติระหว่างมนุษย์ รวมถึงเรื่องการนอนหลับ และเธอใช้เวลาพิเศษนั้นในการเริ่มต้นวันทำงานก่อนที่สามีและลูกๆ จะตื่น การรู้ว่าสิ่งนี้คือเรื่องของพันธุกรรมทำให้เธอเลือกที่จะยอมรับและใช้ชีวิตไปตามธรรมชาติของตนเอง
สำนักงานศึกษาธิการภาค 11