ติดบูโรไม่ได้หมายถึงหมดทางเลือก 5 ช่องทางเงินทุนที่ SME ควรศึกษา

กระดานสนทนา ถาม-ตอบ (Q&A) › หมวดหมู่: ข้อเสนอแนะ / เรื่องทั่วไป › ติดบูโรไม่ได้หมายถึงหมดทางเลือก 5 ช่องทางเงินทุนที่ SME ควรศึกษา

 
ผู้ประกอบการ SME บางรายเคยประสบปัญหาชำระสินเชื่อล่าช้าในช่วงที่ธุรกิจขาดสภาพคล่อง แม้ปัจจุบันกิจการจะกลับมามีรายได้ต่อเนื่องแล้ว แต่ประวัติเครดิตในอดีตอาจยังเป็นข้อจำกัดเมื่อต้องการเงินทุนเพิ่มเติม
สถานการณ์ดังกล่าวทำให้เจ้าของกิจการจำนวนไม่น้อยเข้าใจว่า เมื่อมีประวัติค้างชำระแล้วจะไม่สามารถเข้าถึงแหล่งเงินทุนในระบบได้อีก ทั้งที่ความเป็นจริงยังมีทางเลือกหลายประเภท ซึ่งมีหลักเกณฑ์และวิธีประเมินความเสี่ยงแตกต่างกัน
อย่างไรก็ตาม คำว่า “ติดบูโร” ไม่ใช่สถานะที่หมายถึงการถูกห้ามใช้บริการสินเชื่อ แต่เป็นคำที่คนทั่วไปใช้เรียกผู้ที่มีปัญหาประวัติการชำระหนี้ โดยสถาบันการเงินจะพิจารณาจากข้อมูลเครดิตและความสามารถชำระหนี้ตามนโยบายของแต่ละแห่ง
สำหรับธุรกิจที่ต้องการ วงเงินสำหรับ SME ที่ไม่มีหลักประกัน การมีประวัติค้างชำระอาจทำให้การพิจารณาซับซ้อนขึ้น เพราะธนาคารต้องประเมินความเสี่ยงโดยไม่มีอสังหาริมทรัพย์รองรับภาระสินเชื่อ
จากการวิเคราะห์ทางเลือกด้านเงินทุน ดิฉันเห็นว่าผู้ประกอบการควรแยกให้ออกระหว่างการได้รับสินเชื่อใหม่ การนำรายได้ที่ยังไม่ได้รับชำระมาใช้ล่วงหน้า และการจัดหาเงินทุนโดยไม่สร้างภาระหนี้เพิ่มเติม เพราะแต่ละวิธีเหมาะกับสถานการณ์ทางการเงินต่างกัน
ก่อนเลือกช่องทางเงินทุน ต้องทราบว่าประวัติเครดิตอยู่ในสถานะใด
ผู้ประกอบการที่เคยค้างชำระไม่ได้มีสถานะทางการเงินเหมือนกันทั้งหมด
กรณีแรกคือผู้ที่เคยชำระล่าช้า แต่ปัจจุบันกลับมาชำระตามเงื่อนไขได้ตามปกติ กลุ่มนี้อาจยังมีประวัติค้างชำระย้อนหลัง แต่ภาระปัจจุบันไม่ได้อยู่ในสถานะเดียวกับช่วงที่เคยผิดนัด
กรณีที่สองคือผู้ที่เคยค้างชำระและชำระปิดบัญชีแล้ว แม้ไม่มีหนี้คงเหลือในบัญชีดังกล่าว แต่สถาบันการเงินอาจยังพิจารณาประวัติการชำระในอดีตประกอบด้วย
กรณีสุดท้ายคือผู้ที่ยังมีหนี้ค้างชำระอยู่ หรือมีบัญชีที่อยู่ระหว่างกระบวนการทางกฎหมาย ซึ่งอาจมีข้อจำกัดในการเข้าถึงสินเชื่อใหม่มากกว่าสองกลุ่มแรก
ความแตกต่างดังกล่าวมีผลต่อการเลือกช่องทางเงินทุน เพราะผลิตภัณฑ์ที่อาจรับพิจารณาผู้เคยค้างชำระแล้วปิดบัญชี ไม่จำเป็นต้องมีหลักเกณฑ์เดียวกับผลิตภัณฑ์ที่รับผู้มีหนี้ค้างอยู่ในปัจจุบัน
ดิฉันจึงเห็นว่าการเริ่มจากสถานะเครดิตที่แท้จริงมีความสำคัญกว่าการค้นหาชื่อผลิตภัณฑ์สินเชื่อจำนวนมากโดยยังไม่ทราบข้อจำกัดของตนเอง
1. สินเชื่อจากธนาคารหรือผู้ให้บริการในระบบที่พิจารณาเป็นรายกรณี
ทางเลือกแรกคือการตรวจสอบผลิตภัณฑ์สินเชื่อของธนาคารหรือผู้ให้บริการทางการเงินที่มีหลักเกณฑ์รองรับประวัติเครดิตแตกต่างกัน
ธนาคารแห่งประเทศไทยอธิบายว่า สถาบันการเงินแต่ละแห่งมีนโยบายพิจารณาสินเชื่อของตนเอง บางแห่งอาจกำหนดระยะเวลาที่ผู้ขอสินเชื่อต้องไม่มีประวัติค้างชำระย้อนหลัง ขณะที่บางผลิตภัณฑ์อาจมีข้อกำหนดเพิ่มเติมตามระดับความเสี่ยง
ตัวอย่างเช่น เจ้าของกิจการเคยมีประวัติค้างชำระสินเชื่อส่วนบุคคล แต่ได้ชำระปิดบัญชีแล้ว และปัจจุบันบริษัทมีรายได้ผ่านบัญชีธนาคารอย่างต่อเนื่อง
ในกรณีนี้ ผู้ประกอบการสามารถสอบถามผู้ให้สินเชื่อว่าผลิตภัณฑ์สำหรับ SME มีเงื่อนไขเกี่ยวกับประวัติค้างชำระย้อนหลังอย่างไร และการประเมินข้อมูลกรรมการบริษัทเกี่ยวข้องกับคำขอมากน้อยเพียงใด
อย่างไรก็ตาม การที่สถาบันการเงินยอมรับข้อมูลเข้าสู่กระบวนการพิจารณา ไม่ได้หมายความว่าจะได้รับอนุมัติวงเงิน
ธนาคารยังต้องประเมินรายได้ Statement ภาระหนี้เดิม ความต่อเนื่องของกิจการ และวัตถุประสงค์การใช้เงินทุน
สำหรับผู้ประกอบการที่ไม่มีหลักทรัพย์ ควรตรวจสอบเพิ่มเติมว่าผลิตภัณฑ์ดังกล่าวรองรับการค้ำประกันประเภทใด และมีข้อกำหนดให้กรรมการบริษัทค้ำประกันส่วนบุคคลหรือไม่
ดิฉันเห็นว่าทางเลือกนี้เหมาะกับผู้ที่สามารถแสดงสถานะหนี้ปัจจุบันได้ชัดเจน และมีกระแสเงินสดรองรับภาระใหม่ มากกว่ากิจการที่ยังไม่สามารถชำระหนี้เดิมตามกำหนด
2. Factoring สำหรับกิจการที่มีใบแจ้งหนี้รอรับชำระ
อีกทางเลือกหนึ่งสำหรับธุรกิจที่มีลูกค้าองค์กรคือ Factoring หรือบริการรับซื้อลูกหนี้การค้า
สินเชื่อประเภทนี้มีลักษณะเกี่ยวข้องกับสิทธิเรียกรับเงินจากลูกค้าที่ได้รับสินค้าหรือบริการแล้ว แต่ยังไม่ถึงกำหนดชำระ
ตัวอย่างเช่น บริษัทจัดจำหน่ายสินค้ามีใบแจ้งหนี้มูลค่า 800,000 บาท จากลูกค้าองค์กรที่กำหนดชำระภายใน 60 วัน
หากผู้ให้บริการ Factoring พิจารณารับซื้อหรือจ่ายเงินล่วงหน้าในสัดส่วนสมมติ 75% บริษัทอาจได้รับเงินก่อนครบกำหนดประมาณ 600,000 บาท ก่อนหักค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายตามสัญญา
จำนวนดังกล่าวสามารถนำมาใช้เสริมเงินทุนหมุนเวียนระหว่างรอรับชำระจากลูกค้าปลายทางได้
อย่างไรก็ตาม การมีใบแจ้งหนี้ไม่ได้หมายความว่าจะได้รับเงินทุนตามจำนวนที่ต้องการ เพราะผู้ให้บริการยังต้องตรวจสอบความถูกต้องของเอกสาร สิทธิเรียกรับเงิน ความน่าเชื่อถือของลูกหนี้ปลายทาง และสถานะเครดิตของผู้ประกอบการตามนโยบายของตน
Factoring บางรูปแบบยังมีเงื่อนไขให้ผู้ขายรับผิดชอบเมื่อไม่สามารถเรียกเก็บเงินจากลูกหนี้ได้
ดิฉันเห็นว่าช่องทางนี้ควรได้รับการพิจารณาจากกิจการที่มีการส่งมอบงานจริงและมีใบแจ้งหนี้ที่ตรวจสอบได้ แต่ไม่ควรเข้าใจว่าเป็นผลิตภัณฑ์ที่ยอมรับผู้มีประวัติค้างชำระทุกรายโดยอัตโนมัติ
ประโยชน์สำคัญอยู่ที่การนำสิทธิรับเงินจากการค้าที่เกิดขึ้นแล้วมาช่วยเสริมสภาพคล่อง แทนการพึ่งพาสินเชื่อระยะยาวเพียงรูปแบบเดียว
3. สินเชื่อที่ใช้ทรัพย์สินรองรับความเสี่ยง
สำหรับผู้ประกอบการที่มีทรัพย์สินเป็นของตนเอง อาจพิจารณาสินเชื่อที่มีหลักประกัน เช่น อสังหาริมทรัพย์ รถยนต์ หรือทรัพย์สินที่ผู้ให้บริการยอมรับตามเงื่อนไข
ข้อแตกต่างจากสินเชื่อไม่มีหลักทรัพย์คือ ผู้ให้สินเชื่อมีทรัพย์สินบางประเภทเป็นเครื่องมือรองรับความเสียหายเพิ่มเติม
ตัวอย่างเช่น เจ้าของกิจการมีรถเพื่อการพาณิชย์ที่ปลอดภาระ และต้องการใช้เงินทุนสำหรับดำเนินธุรกิจ อาจศึกษาผลิตภัณฑ์ที่มีทะเบียนรถเป็นประกันจากผู้ให้บริการที่ได้รับอนุญาต
หรือหากบริษัทมีอสังหาริมทรัพย์ที่เข้าเงื่อนไข ก็อาจสอบถามผลิตภัณฑ์สินเชื่อธุรกิจแบบมีหลักประกันเป็นอีกทางเลือก
แต่ต้องเข้าใจว่า การมีหลักประกันไม่ได้ทำให้ประวัติค้างชำระหมดความสำคัญ
ธนาคารยังต้องพิจารณารายได้ ภาระหนี้ ความสามารถชำระคืน และสถานะของบัญชีที่เคยมีปัญหา
นอกจากนี้ การนำทรัพย์สินสำคัญของกิจการมาเป็นหลักประกันยังมีความเสี่ยง หากไม่สามารถชำระหนี้ได้ตามเงื่อนไข อาจเกิดการบังคับหลักประกันตามสัญญาและกระบวนการกฎหมาย
โดยเฉพาะธุรกิจขนส่งที่นำรถซึ่งใช้สร้างรายได้มาเกี่ยวข้องกับภาระสินเชื่อใหม่ หากสูญเสียสิทธิในการใช้รถ ก็อาจกระทบความสามารถสร้างรายได้ของกิจการโดยตรง
ดิฉันเห็นว่าทางเลือกนี้เหมาะกับผู้ประกอบการที่มีทรัพย์สินรองรับและสามารถชำระหนี้จากรายได้ปกติได้ ไม่ควรใช้ทรัพย์สินเป็นทางออกหลักเพื่อเพิ่มภาระหนี้ในช่วงที่ยังมีปัญหากระแสเงินสดรุนแรง
4. เครดิตการค้าจากคู่ค้าและเงินรับล่วงหน้าจากลูกค้า
ช่องทางเงินทุนไม่ได้จำกัดอยู่เพียงสถาบันการเงิน เพราะธุรกิจบางประเภทสามารถบริหารระยะเวลาชำระเงินกับคู่ค้าและลูกค้าเพื่อช่วยลดความจำเป็นในการใช้สินเชื่อใหม่ได้
ตัวอย่างเช่น บริษัทค้าส่งต้องจ่ายค่าสินค้าให้ผู้จัดจำหน่ายภายใน 15 วัน แต่ได้รับเงินจากลูกค้าในอีก 45 วัน
หากสามารถเจรจาขยายเครดิตเทอมกับผู้จัดจำหน่ายจาก 15 วันเป็น 30 วัน บริษัทก็จะมีเวลาเพิ่มเติมในการหมุนเวียนเงินสดก่อนถึงกำหนดชำระ
สมมติว่าบริษัทมีต้นทุนซื้อสินค้าเฉลี่ยเดือนละ 600,000 บาท และซื้อสินค้าอย่างสม่ำเสมอ การขยายระยะเวลาชำระจาก 15 วันเป็น 30 วัน อาจช่วยลดความต้องการใช้เงินสดของบริษัทได้ประมาณ 300,000 บาทในช่วงเปลี่ยนผ่าน
ตัวเลขดังกล่าวเป็นแบบจำลองภายใต้สมมติฐานว่าใช้เดือนละ 30 วันและปริมาณซื้อไม่เปลี่ยนแปลง ไม่ใช่เงินทุนใหม่ที่ได้รับจากธนาคาร
อีกทางเลือกหนึ่งคือการเจรจากับลูกค้าให้มีเงินรับล่วงหน้าตามสัญญา เช่น การรับเงินมัดจำก่อนเริ่มผลิตสินค้าหรือการกำหนดชำระเป็นงวดตามความคืบหน้าของงาน
หากมีสัญญามูลค่า 1 ล้านบาท และลูกค้ายอมรับเงื่อนไขชำระล่วงหน้า 20% บริษัทจะได้รับเงินสด 200,000 บาทสำหรับใช้เริ่มดำเนินงาน
อย่างไรก็ตาม เงินรับล่วงหน้าเป็นภาระที่บริษัทต้องส่งมอบสินค้าหรือบริการตามข้อตกลง จึงไม่ควรนำไปใช้กับค่าใช้จ่ายอื่นจนไม่เหลือเงินเพียงพอสำหรับปฏิบัติตามสัญญา
ดิฉันเห็นว่าช่องทางนี้เหมาะกับกิจการที่มีความสัมพันธ์ทางการค้าดี มีประวัติส่งมอบงานตรงเวลา และสามารถเจรจาเงื่อนไขอย่างเป็นธรรมกับคู่ค้าได้
ข้อดีคือช่วยจัดจังหวะเงินสดโดยไม่จำเป็นต้องเพิ่มสินเชื่อธนาคารทุกครั้งที่เกิดช่วงขาดเงินทุนหมุนเวียน
5. เงินทุนจากหุ้นส่วนหรือการจัดการเงินสดภายในกิจการ
ในบางสถานการณ์ การเพิ่มภาระสินเชื่ออาจไม่ใช่ทางเลือกที่เหมาะสมที่สุด โดยเฉพาะเมื่อกิจการยังมีหนี้ค้างชำระหรือมีรายได้ไม่เพียงพอสำหรับค่างวดใหม่
ผู้ประกอบการจึงอาจพิจารณาเงินทุนจากผู้ถือหุ้นเดิม การเพิ่มทุนจากหุ้นส่วนใหม่ หรือการนำกำไรสะสมที่สามารถใช้ได้จริงกลับมาสนับสนุนการดำเนินงาน
การเพิ่มทุนในรูปแบบส่วนของเจ้าของแตกต่างจากสินเชื่อ เพราะโดยทั่วไปไม่ได้สร้างภาระจ่ายเงินต้นและดอกเบี้ยตามกำหนดเหมือนสัญญาสินเชื่อ แต่ก็อาจทำให้สัดส่วนความเป็นเจ้าของหรือสิทธิในการตัดสินใจเปลี่ยนแปลง
สำหรับกิจการที่มีสินค้าคงคลังจำนวนมาก อีกวิธีหนึ่งคือการลดเงินที่ผูกอยู่ในสินค้าขายช้า
สมมติว่าร้านค้าส่งมีสินค้าคงคลังเฉลี่ย 900,000 บาท และสามารถปรับระบบจัดซื้อจนลดเหลือ 650,000 บาท โดยยังรักษาความสามารถจำหน่ายสินค้าไว้ได้
ในระยะยาว บริษัทอาจลดเงินทุนที่ต้องผูกอยู่ในสินค้าได้ประมาณ 250,000 บาท
อย่างไรก็ตาม การลดสินค้าคงคลังไม่ได้ทำให้ได้รับเงินสดทั้งหมดทันที เพราะต้องพิจารณาจังหวะการจำหน่ายสินค้าและการรับชำระจากลูกค้าด้วย
ดิฉันเห็นว่าการบริหารเงินทุนจากภายในเหมาะกับกิจการที่ยังมีต้นทุนหรือสินทรัพย์หมุนเวียนซึ่งสามารถปรับปรุงได้ โดยไม่จำเป็นต้องรับภาระชำระหนี้เพิ่มในทันที
เปรียบเทียบช่องทางเงินทุนให้เหมาะกับสถานะเครดิต
จากทางเลือกทั้งห้าประเภท สามารถสรุปความเหมาะสมเบื้องต้นได้ดังนี้

ช่องทางเงินทุน
เหมาะกับสถานการณ์
ข้อจำกัดสำคัญ

สินเชื่อจากผู้ให้บริการในระบบ
เคยมีปัญหาเครดิต แต่มีรายได้และสถานะปัจจุบันชัดเจน
ต้องผ่านเกณฑ์เครดิตของผู้ให้บริการ

Factoring
มีใบแจ้งหนี้จากลูกค้าองค์กรรอรับชำระ
ต้องตรวจสอบลูกหนี้และเงื่อนไขรับซื้อ

สินเชื่อมีหลักประกัน
มีทรัพย์สินรองรับและมีความสามารถชำระหนี้
เสี่ยงต่อทรัพย์สินที่นำมาเป็นหลักประกัน

เครดิตการค้าหรือเงินรับล่วงหน้า
มีคู่ค้าประจำและงานที่ส่งมอบได้จริง
ต้องเจรจาและปฏิบัติตามข้อตกลง

เงินทุนจากหุ้นส่วนหรือภายในกิจการ
ยังไม่เหมาะกับการเพิ่มภาระหนี้
อาจกระทบสัดส่วนหุ้นหรือเงินสำรอง

ตารางนี้เป็นการเปรียบเทียบลักษณะทางเลือก ไม่ใช่การรับรองว่าผู้มีประวัติค้างชำระจะสามารถเข้าถึงเงินทุนทุกประเภทได้
หากยังมีหนี้ค้างอยู่ การจัดการภาระเดิมอาจสำคัญกว่าเงินทุนใหม่
ผู้ประกอบการที่ยังมีหนี้ค้างชำระควรประเมินด้วยว่าการได้รับเงินทุนใหม่จะช่วยแก้ปัญหาได้จริงหรือเพียงเพิ่มภาระให้กิจการ
ธนาคารแห่งประเทศไทยมีแนวทางให้ผู้มีปัญหาชำระหนี้สามารถเจรจาปรับโครงสร้างหนี้กับเจ้าหนี้ได้ทั้งก่อนและหลังเป็นหนี้เสีย โดยพิจารณาตามความสามารถชำระหนี้และเงื่อนไขที่เกี่ยวข้อง
ตัวอย่างเช่น บริษัทมีภาระชำระหนี้เดิมเดือนละ 100,000 บาท แต่สร้างเงินสดจากการดำเนินงานได้เพียง 85,000 บาท
หากเพิ่มสินเชื่อใหม่ที่มีค่างวดเดือนละ 25,000 บาท ภาระชำระหนี้รวมจะเพิ่มเป็น 125,000 บาท ขณะที่เงินสดยังไม่เพียงพอ แม้ธุรกิจจะได้รับเงินทุนเพิ่มเติมในช่วงแรกก็ตาม
การปรับโครงสร้างหนี้หรือปรับปรุงเงินสดหมุนเวียนอาจช่วยให้กิจการกลับมารองรับภาระเดิมได้เหมาะสมขึ้น ก่อนพิจารณาเพิ่มวงเงินในอนาคต
ทั้งนี้ การปรับโครงสร้างหนี้ไม่ใช่แหล่งเงินทุนใหม่ และไม่ได้ทำให้ประวัติเครดิตหรือภาระหนี้สิ้นสุดลงโดยอัตโนมัติ
ระวังข้อเสนอเงินทุนที่อาศัยปัญหาเครดิตของผู้ประกอบการ
เจ้าของกิจการที่เคยถูกปฏิเสธสินเชื่ออาจพบโฆษณาจากผู้ให้บริการที่อ้างว่าสามารถจัดหาเงินทุนได้โดยไม่คำนึงถึงสถานะเครดิต
ควรระมัดระวังเป็นพิเศษหากมีการเรียกเก็บค่าธรรมเนียมล่วงหน้าโดยไม่แสดงรายละเอียดบริการที่ชัดเจน ขอข้อมูลส่วนบุคคลเกินความจำเป็น หรือไม่สามารถตรวจสอบชื่อผู้ประกอบธุรกิจได้
ผู้ประกอบการสามารถตรวจสอบข้อมูลผู้ให้บริการที่อยู่ภายใต้การกำกับของธนาคารแห่งประเทศไทยได้ผ่านระบบ BOT License Check
นอกจากนี้ ไม่ควรสร้างรายการเดินบัญชีที่ไม่เกิดจากการซื้อขายจริง หรือใช้เอกสารรายได้ที่ไม่ตรงกับข้อเท็จจริงเพื่อพยายามให้ผ่านเกณฑ์เครดิต เพราะอาจสร้างความเสี่ยงทางกฎหมายและกระทบความน่าเชื่อถือของธุรกิจเพิ่มเติม
ดิฉันเห็นว่าการเลือกแหล่งเงินทุนที่มีเงื่อนไขโปร่งใสและต้นทุนเหมาะสม มีความสำคัญไม่น้อยกว่าการเข้าถึงวงเงินที่ต้องการ
สรุป: ประวัติเครดิตมีปัญหา ยังควรพิจารณาเงินทุนจากหลายรูปแบบ
ผู้ประกอบการที่เคยมีประวัติค้างชำระยังสามารถศึกษาทางเลือกเงินทุนหลายประเภทได้ ทั้งสินเชื่อจากผู้ให้บริการในระบบที่พิจารณาเป็นรายกรณี Factoring สินเชื่อมีหลักประกัน เครดิตการค้า และเงินทุนจากหุ้นส่วนหรือการบริหารเงินสดภายในกิจการ
อย่างไรก็ตาม การเลือกช่องทางต้องสอดคล้องกับสถานะหนี้ปัจจุบัน ความสามารถชำระคืน และความจำเป็นในการใช้เงินทุน
การที่ผู้ประกอบการสามารถสอบถามเงื่อนไขหรือยื่นข้อมูลเข้าสู่กระบวนการพิจารณาได้ ไม่ได้หมายความว่าจะได้รับสินเชื่อโดยอัตโนมัติ
จากการเปรียบเทียบ ดิฉันเห็นว่าธุรกิจที่มีประวัติเครดิตจำกัดควรพิจารณาทั้งทางเลือกที่สร้างภาระหนี้และทางเลือกที่ช่วยเพิ่มสภาพคล่องโดยไม่เพิ่มหนี้ เพื่อไม่ให้การแก้ปัญหาระยะสั้นกลายเป็นภาระทางการเงินในระยะยาว
สำหรับเจ้าของกิจการที่ต้องการศึกษาความหมายของสถานะเครดิต การชำระปิดหนี้ และข้อจำกัดในการพิจารณาสินเชื่อ สามารถอ่าน แนวทางประเมินความพร้อมด้านเงินทุนเมื่อกิจการหรือกรรมการเคยมีประวัติค้างชำระ เพื่อประกอบการตรวจสอบสถานะเครดิตก่อนตัดสินใจเลือกช่องทางทางการเงิน
ท้ายที่สุด ทางเลือกที่เหมาะสมไม่จำเป็นต้องเป็นสินเชื่อที่มีวงเงินสูงที่สุด แต่ควรเป็นแหล่งเงินทุนที่ช่วยให้กิจการดำเนินงานต่อได้ โดยไม่สร้างภาระเกินความสามารถชำระหนี้ในอนาคต

  •