![]()
นาทีวิกฤตเมื่อปลั๊กไฟเกิดเพลิงลุกไหม้ วิธีรับมืออย่างถูกวิธีและการตัดสินใจถอยหนีให้ปลอดภัย
กลิ่นไหม้ที่โชยมาจากเต้ารับหรือเสียงประทุจากวงจรไฟฟ้าในบ้าน อาจกลายเป็นภัยพิบัติครั้งใหญ่ได้ในเวลาไม่กี่วินาที เพลิงไหม้ที่เกิดจากกระแสไฟฟ้าเป็นภัยใกล้ตัวที่ต้องใช้สติและความรู้ที่ถูกต้องในการรับมือ เนื่องจากความผิดพลาดเพียงเล็กน้อยอย่างการเอาน้ำไปราด อาจทำให้อันตรายเพิ่มขึ้นหลายเท่าตัว! การตั้งสติ ตัดกระแสไฟ และเตรียมพร้อมใช้อุปกรณ์ดับเพลิงอย่างถูกประเภทจึงเป็นสิ่งสำคัญที่สุดที่จะช่วยปกป้องชีวิตและทรัพย์สินจากความสูญเสียที่ไม่คาดฝัน
ความเสี่ยงจากเพลิงไหม้ประเภท C และความผิดพลาดที่ห้ามทำเด็ดขาด
ไฟไหม้ที่เกิดจากปลั๊กไฟหรือเครื่องใช้ไฟฟ้าจัดเป็นเพลิงไหม้ประเภท C ซึ่งมีกระแสไฟฟ้าไหลผ่านอยู่ตลอดเวลาหากยังไม่ได้สับคัทเอาต์ สิ่งที่หลายคนมักทำด้วยความตกใจคือการสาดน้ำลงไปตรงจุดเกิดเหตุ ซึ่งถือเป็นข้อห้ามร้ายแรงที่สุดเพราะน้ำเป็นสื่อนำไฟฟ้าที่อาจทำให้เกิดไฟฟ้าช็อตผู้ดับไฟอย่างรุนแรง นอกจากนี้ การใช้ผ้าหนา ๆ ครอบดับไฟก็อาจเสี่ยงต่อการที่ผ้ากลายเป็นเชื้อเพลิงเพิ่ม หากยังไม่ได้ตัดวงจรหลัก สิ่งแรกที่ต้องทำเมื่อเกิดเหตุคือการตัดกระแสไฟที่ตู้ควบคุมหลักหรือคัทเอาต์ประจำบ้าน จากนั้นหากเพลิงยังไม่ลุกลามใหญ่โต การใช้อุปกรณ์ดับเพลิงที่ออกแบบมาสำหรับไฟฟ้าโดยเฉพาะ เช่น สารเคมีแห้ง หรือก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ จะเป็นตัวช่วยเข้าควบคุมสถานการณ์ได้ทันท่วงที
ขั้นตอนการปฏิบัติตัวเมื่อเห็นไฟลุกไหม้ที่ปลั๊กไฟ
- ตะโกนเตือนทุกคนในบ้านให้รู้ตัวทันทีและส่งสัญญาณให้เตรียมพร้อมอพยพ
- รีบไปสับคัทเอาต์หรือเบรกเกอร์หลักเพื่อตัดวงจรไฟฟ้าทันทีหากอยู่ในตำแหน่งที่ปลอดภัย
- นำเครื่องดับเพลิงยกหิ้วชนิดสารเคมีแห้งหรือก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์มาเตรียมพร้อมฉีดพ่น
- ดึงพินล็อก บีบคันค้าง แล้วพ่นสารดับเพลิงไปที่ฐานของเปลวไฟอย่างต่อเนื่อง
- หากไม่มีอุปกรณ์ดับไฟและกระแสไฟยังไม่ตัด ห้ามใช้ผ้าเปียกหรือน้ำราดใส่เด็ดขาด
สัญญาณอันตรายที่บอกว่าถึงเวลาต้องถอยหนีและห้ามพยายามดับเอง
การประเมินสถานการณ์อย่างชาญฉลาดคือสิ่งที่แยกแยะระหว่างการปกป้องบ้านกับการเอาชีวิตรอด ไม่ใช่ทุกเหตุการณ์ที่เราจะสามารถเข้าควบคุมได้ด้วยตัวเอง หากพบว่าเปลวไฟลุกลามเกินระดับเอว หรือมีควันดำหนาทึบพุ่งออกมาจนมองไม่เห็นทาง การพยายามดับไฟด้วยตัวเองอาจทำให้เกิดการสูดดมควันพิษจนหมดสติได้ ในกรณีที่เปลวไฟลามไปติดม่าน ฝ้าเพดาน หรือผนังบ้านแล้ว ควรรีบละทิ้งพื้นที่ทันที ปิดประตูห้องเพื่อชะลอการกระจายของเปลวไฟและควัน จากนั้นรีบวิ่งออกจากอาคารไปยังจุดนัดพบที่ปลอดภัย แล้วโทรแจ้งสายด่วนดับเพลิงทันทีโดยไม่กลับเข้ามาในอาคารอีก
การเตรียมพร้อมป้องกันภัยและความสำคัญของการเลือกใช้อุปกรณ์มาตรฐาน
เหตุไฟไหม้จากไฟฟ้าช็อตสามารถป้องกันและบรรเทาความรุนแรงได้ หากมีความพร้อมทั้งด้านความรู้และอุปกรณ์ที่ได้รับมาตรฐาน ในปัจจุบันผู้ให้บริการจำหน่ายอุปกรณ์ความปลอดภัยหลากหลายแห่งเปิดให้บริการรับติดตั้งและจำหน่ายเครื่องดับเพลิงพร้อมบริการตรวจสอบสภาพประจำปีและการอบรมดับเพลิงเบื้องต้นให้กับอาคารและบ้านเรือน ซึ่งการเลือกใช้อุปกรณ์จากบริษัทที่รับดูแลระบบและบริการหลังการขายอุปกรณ์ดับเพลิงครบวงจร จะช่วยให้มั่นใจได้ว่าอุปกรณ์ในบ้านพร้อมใช้งานเสมอในยามฉุกเฉิน และยังมีการแนะนำประเภทถังที่เหมาะกับความเสี่ยงในจุดต่าง ๆ ของบ้านได้อย่างถูกต้อง
แนวทางการดูแลระบบไฟฟ้าในบ้านเพื่อป้องกันเหตุซ้ำรอย
- ตรวจสอบเต้ารับ สายไฟ และปลั๊กพ่วงอย่างสม่ำเสมอ หากพบรอยไหม้หรือสายกรอบให้เปลี่ยนทันที
- หลีกเลี่ยงการเสียบปลั๊กเครื่องใช้ไฟฟ้าที่กินไฟสูงหลายเครื่องบนปลั๊กพ่วงตัวเดียวกัน
- ติดตั้งระบบตัดไฟอัตโนมัติหรือเซฟทีคัทเพื่อช่วยตัดกระแสไฟฟ้าเมื่อเกิดการรัวหรือช็อต
- วางถังดับเพลิงประจำบ้านไว้ในจุดที่หยิบง่าย มองเห็นชัดเจน และห่างจากจุดเสี่ยงเพลิงไหม้
- สังเกตแรงดันและอายุการใช้งานของถังดับเพลิงในบ้าน โดยส่งให้ร้านที่รับตรวจเช็กและเติมน้ำยาเครื่องดับเพลิงดูแลตามระยะเวลาที่กำหนด
- ฝึกซ้อมแผนอพยพหนีไฟและให้ความรู้สมาชิกทุกคนในบ้านเกี่ยวกับจุดเก็บอุปกรณ์และวิธีตัดไฟ
การตั้งสติและเตรียมอุปกรณ์ป้องกันภัยให้พร้อมใช้งานอยู่เสมอ ไม่เพียงแต่ช่วยหยุดยั้งเหตุร้ายจากปลั๊กไฟได้อย่างทันท่วงที แต่ยังเป็นรากฐานสำคัญในการดูแลความปลอดภัยของทุกคนในบ้านอย่างยั่งยืน
สำนักงานศึกษาธิการภาค 11